Archief

Fries - Robert Zandvliet

De expositie is medesamengesteld door Thom Mercuur. Robert Zandvliet (1970) woont en werkt in Rotterdam. Hij exposeerde eerder o.a. in het Stedelijk Museum Amsterdam, Kunstmuseum Bonn en het Neues Kunstmuseum in Luzern. Zijn schilderijen bevinden zich in diverse particuliere en museumcollecties in Europa en de Verenigde Staten.

De tentoonstelling bestaat uit een grote serie werken op papier die als een fries wordt getoond in de grote expositiezaal. Ze hebben het menselijk gelaat als onderwerp en worden dicht tegen elkaar gepresenteerd, slechts op enkele plaatsen onderbroken door een groot landschapsschilderij. Het fries gaat een wisselwerking aan met de architectuur van het museum. De werken op papier zijn spontane, felgekleurde studies waarin Zandvliet de mogelijkheden van zijn onderwerp verkent. Het menselijk gelaat is frontaal en dicht in het vlak gezet. Gereduceerd tot het absolute minimum, keren alleen ogen, neus en mond als het meest wezenlijke van het gezicht steeds terug. Zandvliet trekt verschillende registers open om zijn thema gestalte te geven. Soms valt de hechte structuur op. In andere werken is juist één omtrekkende beweging van de kwast, of de open, als aanduiding van de neus op te vatten driehoeksvorm in het centrum, bepalend voor het beeld. Net als in maskers, karikaturen of pictogrammen is het portret in deze werken gereduceerd tot de meest karakteristieke elementen. Bij Zandvliet staat echter niet de expressie of typologie van het menselijk gelaat voorop. Zoals de horizon, bomen of de neer dwarrelende sneeuw ten grondslag lagen aan zijn landschappen uit de afgelopen jaren, zo vormt nu het portret het skelet van het beeld dat in de eerste plaats wil overtuigen als schilderkunst.
Het fundament van zijn schilderkunst manifesteert zich het duidelijkst in de voor hem zo kenmerkende brede open kwaststreek.

 “Jezus... mijn streek is vrij los, je kunt als het ware de haren van de kwast nog zien. Hij is
ook breed, soms wel vijftien of twintig centimeter, en toch is ie heel precies, je zou het een
geconstrueerde vorm van expressionisme kunnen noemen. Dat vind ik mooi, dat ie echt wat
zegt en dat je ’m zo langzamerhand gaat herkennen, bijna als een handtekening. Mijn kwaststreek is mijn grammatica, mijn taal, de basis van mijn manier van uitdrukken.”

Vanaf het begin heeft Robert Zandvliet zijn kunst geënt op de drie genres die de schilderkunst al sinds eeuwen beheersen: het stilleven, het landschap en nu het portret. Toch schildert hij vanuit het besef dat het onderwerp er in principe niet toe doet. Zandvliet verkent in zijn werk het omslagpunt waar figuratie en abstractie met elkaar versmelten.

Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt het boek Fries, met een tekst van Hans den Hartog Jager.
Alle 100 werken zijn in full-color afgebeeld. De uitgave is vormgegeven door Gert Jan Slagter. Het boek is voor € 25,- verkrijgbaar in de museumwinkel.