De voltooiing



Heerenveen-Oranjewoud, 16 april 2026

Museum Belvédère gaat voor noodzakelijke uitbreiding en krijgt bijzondere schenking

Onder de noemer ‘De Voltooiing’ zal het iconische gebouw van Museum Belvédère worden uitgebreid. Het museum heeft structureel te kampen met ruimtegebrek. Bij de oprichting van Museum Belvédère, in 2004, werd rekening gehouden met een bezoekersaantal van 15.000. Het succesvolle museum ontvangt jaarlijks echter tienduizenden bezoekers meer dan destijds was geraamd. De uitbreiding ligt in handen van Eerde Schippers, de architect die ook het oorspronkelijke gebouw ontwierp. 

De voltooiing
Het museum is een buitengewoon smaakvol ontwerp van architect Eerde Schippers. Het minimalistische gebouw, exact gesitueerd boven het Grand Canal van Landgoed Oranjewoud, is geraffineerd uitgevoerd. Niet voor niets werd het museum in 2006 door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) uitverkozen tot mooiste gebouw van dat jaar. De uitbreiding, onder de hoede van dezelfde architect, wordt uitgevoerd met respect voor het huidige gebouw en de omgeving. Ze houdt de ingetogen sfeer van het museum in stand, door de oost- en westvleugel met respectievelijk 12 en 36 meter te verlengen. 

‘Te succesvol’
Museum Belvédère was het geesteskind van kunstkenner en verzamelaar Thom Mercuur (1940-2016). Toen het museum door koningin Beatrix werd geopend was de verwachting dat er jaarlijks zo’n tien tot vijftienduizend bezoekers op af zouden komen. Dat zijn er veel meer. Het museum is een vaste waarde geworden: bezoekers uit binnen- en buitenland weten de weg ernaar goed te vinden. Zo bezochten in 2025 een recordaantal van 75.000 mensen het museum, mede dankzij de succesvolle tentoonstelling van publiekslieveling Jan Mankes. Museum Belvédère barst inmiddels uit zijn voegen en uitbreiding is meer dan noodzakelijk. 

Planning
De voorbereidingen voor het uitbreidingstraject zijn inmiddels in volle gang. Het museum begint nu een breed opgezet fondsenwervingstraject om de kosten voor de uitbreiding te kunnen financieren. We hebben goede verwachtingen van de ondersteuning van een belangrijk landelijk fonds. Als dat proces voorspoedig en succesvol verloopt kunnen de bouwactiviteiten in de loop van 2027 van start gaan.

Schenking collectie werken van Gerrit Benner
Maar dat is niet alles. Willem van Riemsdijk en Trudy van Riemsdijk-Zandee hebben de intentie om met de door hen opgerichte Stichting Stinze-Stiens een omvangrijke collectie schilderijen van de in Fryslân geboren kunstenaar Gerrit Benner (1897-1981) te schenken aan Museum Belvédère. Het echtpaar Van Riemsdijk bouwde naast de vele andere aandachtsgebieden van deze stichting gestaag een bijzondere Benner-collectie op. Hun keuze voor dit museum werd ingegeven door het gevoerde inhoudelijk beleid en de regelmatige aandacht voor Benner. 
Voorts heeft Stichting Stinze-Stiens het voornemen om ook het onderzoek naar en tentoonstellingen en publicaties over deze kunstenaar in nationale en internationale context te financieren, uit te voeren door een conservator voor een periode van minimaal vijf jaar. Dit geeft een enorme inhoudelijke impuls aan Belvédère. Bovendien heeft de stichting de intentie om een substantiële financiële schenking te doen ten behoeve van de uitbreiding. Een grotere erkenning voor het beleid en het succes van Museum Belvédère is er haast niet denkbaar.

Achtergrond
Afgelopen jaar was wederom een recordjaar. De toptentoonstelling over Jan Mankes, een project dat samen met Museum Arnhem werd georganiseerd, trok maar liefst 57.000 bezoekers, waardoor het totaal aantal bezoekers in 2025 naar verwachting zal uitkomen op 74.000: een record. 

Museum Belvédère prijst zich gelukkig met een stabiele bezoekersstroom van 45.000 bezoekers op jaarbasis, maar ziet een structurele toename naar 55.000 tot 60.000 als een reële ontwikkeling voor de komende jaren. 

Het museumcomplex was bedacht voor een verwacht aantal bezoekers van maximaal 15.000 op jaarbasis, facilitaire ruimten voor twee medewerkers, een kleine basiscollectie en eenvoudig te realiseren exposities.

Museum Belvédère barst dus uit zijn voegen. Het dreigt aan zijn eigen succes ten onder te gaan.    


Het gebouw beknot het museum

 
De te krappe jas die het gebouw nu voor het museum vormt, heeft allerlei negatieve gevolgen in de huidige situatie. Daarnaast belemmert het Museum Belvédère zijn toekomstige ambities. Het inhoudelijk geweten van het museum wordt gevormd door de collectie, die jaarlijks in wisselende samenstellingen wordt getoond, vaak in combinatie met kleine exposities. De beperkte ruimte in de westvleugel maakt het onmogelijk om de cruciale collectieonderdelen in goede samenhang te tonen. Uitbreiding met vier museumkamers en een grote zaal moet het mogelijk maken om in drie wisselpresentaties per jaar permanent aandacht te schenken aan de kernwaarden van Museum Belvédère én de mogelijkheid bieden eindelijk monumentale werken, sculpturen en installaties op zaal te exposeren. Tevens biedt de aangepaste westvleugel de mogelijkheid om incidenteel grote groepstentoonstellingen te organiseren. De uitbreiding van de westvleugel is daarnaast gericht op een betere spreiding van bezoekers in de presentatieruimten.
  
Museum Belvédère ontbeert bovendien een ruimte voor educatieve projecten en andere activiteiten zoals lezingen, workshops etc. Ook op het gebied van publieksvoorzieningen schort er, mede door de grotere bezoekersaantallen, het een en ander aan het gebouw. 
 
Een heel zichtbaar en storend fenomeen dat, zeker bij grotere tentoonstellingen, door alle bezoekers wordt ervaren, is de logistiek vanaf het moment dat men het museumgebouw betreedt. Daar ontstaan regelmatig opstoppingen, door het gebrek aan ruimte en een onhandige indeling. Bezoekers die gebruik willen maken van het café-restaurant hebben daarvoor alle gelegenheid. Een gemis is echter dat er te weinig ruimte in de open lucht is. Er zijn twee kleine terrassen, terwijl de vraag ernaar bij het publiek veel groter is, logisch in zo’n mooie buitenomgeving. Ook achter de schermen, onttrokken aan de ogen van het publiek, knelt het gebouw. Het museumdepot is inmiddels veel te klein voor de omvang van de huidige collectie, om over toekomstige verwervingen nog maar te zwijgen. Doordat het museum was bedacht voor slechts een paar medewerkers is de kantoorruimte inmiddels veel te beperkt voor het aantal betaalde en onbetaalde krachten dat er nu werkzaam is. 
  
De komende periode wil Museum Belvédère zijn positie als museum voor moderne en eigentijdse kunst uit Fryslân en het noorden van Nederland bestendigen, verstevigen en breder uitdragen. Het wil bouwen aan een nog sterkere reputatie, met zijn collectie als uitgangspunt en met daarop aansluitende tentoonstellingen met een afwisselend regionale, nationale en internationale insteek. Om deze ambities te kunnen waarmaken is het noodzakelijk dat Museum Belvédère investeert in zijn behuizing. De presentatieruimten, de bezoekersfaciliteiten, het depot en diverse interne infrastructuur moeten worden aangepast en vergroot om de kwaliteit te kunnen blijven bieden die het museum tot een succes heeft gemaakt en om zijn bezoekers optimaal comfort te garanderen. De provinciale adviescommissie voor kunstinstellingen onderschrijft in haar advies de gewenste en noodzakelijk uitbreiding. De combinatie van regionale verankering en internationale ambitie maakt het museum op een eigenzinnige manier onderscheidend. 

Verbouwing en vernieuwing
Architect Eerde Schippers van Architectenbureau INBO heeft een ontwerp gemaakt om het complex in oostelijke lengterichting met 12 en in westelijke lengterichting met 36 meter uit te breiden. Hiermee wordt in de oostvleugel 132 m2 extra ruimte gecreëerd en in de westelijke museumvleugel 396 m2. 

Met deze uitbreiding zal het karakter van het gebouw niet worden aangetast, maar juist worden versterkt; de zich als een lage heg over het museumpark uitstrekkende strook accentueert nog nadrukkelijker de landschappelijke horizontaliteit in relatie tot het bosrijke decor van Landgoed Oranjewoud. 
 
Tentoonstellingsruimte 
De tentoonstellingsruimten worden uitgebreid, realistisch afgestemd op de ambities en collectieonderdelen van het museum. 
Er komt een grotere zaal voor het tonen van grote schilderijen, driedimensionaal werk en multimediaprojecten. Door deze uitbreiding kan bovendien de spreiding van bezoekers over beide vleugels geoptimaliseerd worden.
  
Educatieruimte 
Er worden multifunctionele ruimten gecreëerd, die kunnen worden gereserveerd en ingezet voor presentaties, workshops, ontvangsten en educatieve projecten voor onder andere scholieren.
 
Museumcafé
Het museum gaat het terras aan de zuidzijde van het café́-restaurant uitbreiden met ongeveer 40 m2.

Entreegebied 
In het centrale deel van het gebouw gaat Museum Belvédère een aantal grote aanpassingen doorvoeren. De keuken en cateringcounter worden verplaatst naar de eerste kamers van de westvleugel, direct naast het café-restaurant. 
De balie met kassa wordt verplaatst naar de centrale as van het entreegebied, waardoor meer ruimte ontstaat voor de museumwinkel. 
Op de plek van de huidige keuken wordt ruimte gecreëerd voor garderobe en lockers. Met deze ingrepen maakt het museum zijn gebouw toegankelijker en wordt de doorstroom van bezoekers beter gereguleerd. 
Daarnaast worden de toiletvoorzieningen uitgebreid, zodat ze zijn berekend op jaarlijkse bezoekersaantallen van minimaal 60.000.
 
Depot
Museum Belvédère beschikt over een depot dat voldoet aan de vigerende museale richtlijnen ten aanzien van veiligheid, klimaatbeheersing en Arbowetgeving. Dit depot wordt vergroot, afgestemd op de omvang van de huidige collectie en gecontroleerde toekomstige groei. 
Transitorruimte
Daarnaast wordt een transitoruimte gerealiseerd voor het tentoonstellingsverkeer en voor op- en overslag.
 
Personeelsvoorzieningen
Er worden twee extra kantoorruimten gecreëerd en bovendien zullen hier toiletvoorzieningen worden geplaatst voor gebruik door de medewerkers. 
 
Toegankelijkheid
Uiteraard zullen de uitbreiding van het gebouw en de faciliteiten fysiek toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een beperking. 

Hoe kunt u helpen?

Voor de uitbreiding is veel geld nodig. Museum Belvédère is op alle fronten bezig om het project gefinancierd te krijgen. Zo benaderen we landelijke en regionale fondsen, overheden, potentiële sponsors en vrienden die het museum een warm hart toedragen.  

Wilt u meer weten over de mogelijkheden om te schenken en zo bij te dragen aan de uitbreiding? Wij sturen u graag vrijblijvend meer informatie toe. Die kunt u aanvragen door te bellen (0513-644993) of te mailen (info@museumbelvedere.nl).

Museum Belvédère heeft de ANBI-status. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instellingen. Dat maakt uw zakelijke of particuliere bijdrage aan het museum fiscaal aftrekbaar. Schenken aan het museum levert u dus belastingvoordelen op.