verwacht

Barns-Graham vestigde zich in 1940 in het kunstenaarsdorp St Ives in Cornwall, dat in de jaren vijftig en zestig onder invloed van onder anderen Barbara Hepworth en Ben Nicholson uitgroeide tot een centrum van modernistische kunst. Vanaf de jaren zestig verdeelde ze haar tijd tussen Cornwall en Schotland.

Waar ze aanvankelijk begon als landschapschilder in een naïeve stijl, ontwikkelde ze zich gaandeweg tot een kunstenaar die de onderliggende structuren van het landschap onderzocht.

Haar overwegend abstracte schilderijen verbeelden de vormende krachten van de natuur – processen die tegelijk orde scheppen en voortdurende verandering teweegbrengen.

In haar latere werk komt de kleur van het landschap steeds meer centraal te staan, wat resulteert in expressieve, ritmische composities vol licht en beweging.

Met haar aandacht voor natuur en landschap sluit Barns-Graham nauw aan bij de kunstenaars die de signatuur van de collectie van Museum Belvédère bepalen. Net als Willem van Althuis, Sjoerd de Vries, Jan Snijder en Robert Zandvliet richtte zij zich niet op het weergeven van het landschap als visueel gegeven, maar op het verbeelden van de natuur als vormgevende kracht.

Tijdens de tentoonstelling zal werk van deze Friese kunstenaars te zien zijn in de gelijktijdige collectiepresentatie van het museum.

Living the Landscape 

geweest: 28 mei t/m 25 september 2022

Werk van Barns-Graham was eerder te zien in Museum Belvédère als onderdeel van de groepstentoonstelling Living the Landscape – Barbara Hepworth, Ben Nicholson en de kunstenaars van St. Ives (1939-1975).

Dit was de eerste museale tentoonstelling buiten het Verenigd Koninkrijk over het modernisme van de St. Ives School tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Wilhelmina Barns-Graham – Nature in Motion vormt een vervolg op de succesvolle tentoonstelling van 2022.

Theo de Feyter – De Jan Steenzolder

20 juni t/m 20 september 2026

Acht jaar geleden betrok beeldend kunstenaar en archeoloog Theo de Feyter (1947) een woning met atelier aan de Tweede Jan Steenstraat in de Amsterdamse wijk De Pijp. Hij trad daarmee in de voetsporen van Leo Gestel, Jan Sluijters, Mommie Schwarz, Else Berg, Willem den Ouden, Jan Mensinga, Peter Vos en andere kunstenaars die er eerder domicilie hielden. Gestel was, in 1904, de eerste kunstenaar die intrek nam in de vertrekken van de oude hooizolder, die sindsdien bekend staat als ´De Jan Steenzolder´ en lange tijd fungeerde als ´hoofdkwartier´ van de moderne bewegingen in Nederland: het fauvisme, kubisme en het expressionisme van de Bergense School. Met kleine onderbrekingen is deze ruimte tot op de dag van vandaag in gebruik gebleven als werkplaats voor kunstenaars.

Niet alleen de beroemde kunstenaars die er woonden en kwamen, maar ook de vele voorwerpen die zij er achterlieten maakten de Jan Steenzolder tot een bijzondere locatie. Toen Theo de Feyter het pand betrok vond hij kledingstukken, meubels, gereedschap, koffers, gipsvormen en meer dan tweehonderd brieven, foto’s en boeken uit de jaren twintig. Ze vormen de stille getuigen van de bijzondere geschiedenis van de zolder en zijn bewoners. De gevonden voorwerpen nam De Feyter als uitgangspunt van een serie tekeningen. Hij combineerde ze met eigen attributen, waarmee hij het artistieke verleden en heden in stillevens met elkaar verbond. Uitgebreid onderzoek in archieven, beeldbanken en collecties resulteerde vervolgens in zijn boek Het huis van de kunstenaars – De schilders van de Jan Steenzolder.

In deze kamerpresentatie wordt een selectie getoond uit De Feyters recente stillevens in samenhang met op de zolder gevonden voorwerpen.

In zijn werk combineert hij bekende logo’s met motieven die zijn ontleend aan Afrikaanse en westerse beeldtradities en schildert hij historische figuren die gedrenkt lijken in chocola. 

In deze kamerpresentatie laat Fransix Tenda Lomba werken zien waarin zijn persoonlijke geschiedenis en die van zijn geboorteland uitgangspunt zijn. Cacao en chocola vormen daarbij de symbolen van verbinding tussen continenten, tussen verleden en heden, tussen productie, consumptie én tussen mensen.

Peter de Wit – Groeipijn

20 juni t/m 20 september 2026

In deze kamerpresentatie laat Museum Belvédère een ruime keuze zien uit de nieuwe serie tekeningen van Peter de Wit (1958). Groeipijn bestaat uit een veelheid aan verhalen-in-één-beeld, waarin de kunstenaar met milde humor registreert waar het heden ten dage kan schuren tussen jong en oud. De speelse variaties aan stijlen en beeldoplossingen – het voortdurend zoeken naar nieuwe mogelijkheden door die meester van de spaarzame maar klare lijn – maken de reeks tot een boeiend en innemend kijk-avontuur.

In zijn voorwoord voor het boek Groeipijn, dat bij de tentoonstelling verscheen, schreef Peter de Wit:

‘In de strip Sigmund die ik dagelijks voor de Volkskrant maak, komen met enige regelmaat kinderen voor. Met veel plezier verzin ik pijnlijke en grappige situaties met ouders die liefdevol worstelen met de opvoeding en de magische wereld van het kind. Achter de tekentafel komen vanzelf herinneringen boven uit de tijd dat ik zelf klein was. (…) Natuurlijk denk ik dan ook terug aan de jonge jaren van mijn eigen kinderen. Aan alle belevenissen en het geluk en de zorgen die je deelt als ouders. En aangezien ik mij tegenwoordig opa mag noemen zie ik weer van dichtbij alle stadia van de kindertijd voorbijkomen. (…) Onbevangen tekenen als een kind kan ik niet meer, maar het plezier en de intensiteit waren er niet minder om. Het zijn wrange, pijnlijke, liefdevolle, ontroerende en grappige tekeningen geworden van, volgens mij, voor ieder van ons herkenbare situaties. Tenslotte zijn we allemaal kind geweest en groeipijn gaat, heb ik gemerkt, een leven lang door.’

Mari Shields – Unwanted Species and Friends

20 juni – 20 september

Van 20 juni t/m 20 september zijn er in het Museumpark en in de westvleugel van Museum Belvédère een aantal beelden te zien van de Amerikaanse beeldhouwer en installatiekunstenaar Mari Shields (Bangor, ME, VS, 1948). Met groot respect voor de natuur en vakmanschap maakt Shields monumenten in de openbare ruimte ter ere van bomen. Ze werkt uitsluitend met bomen die het einde van hun levenscyclus hebben bereikt door ouderdom, ziekte of andere omstandigheden. In deze presentatie zijn de beelden gemaakt van een Amerikaanse rode eik, een invasieve boomsoort die schadelijk is voor het inheemse ecosysteem. Met behulp van een aantal boswachters is de boom gekapt in Wijnjewoude, in de gemeente Opsterland. De beelden zijn speciaal voor deze tentoonstelling gemaakt en worden voor het eerst gepresenteerd.

Amerikaanse rode eik 

De beelden van Shields zijn volledig afhankelijk van de beschikbare bomen in de omgeving. Ze hebben dan ook een sterke band met de locatie waarvoor ze zijn gemaakt. Samen met Albert Oost, de conservator van Museum Belvédère, verkende de kunstenaar de omgeving op zoek naar een geschikte boom voor haar project. Ze richt zich vooral op de kroon van de boom, waarbij bepaalde boomsoorten en vormen haar voorkeur hebben.

Shields, die zich in 1972 permanent in Nederland vestigde, beschouwde Friesland aanvankelijk vooral als de provincie van het water, maar ontdekte al snel de vele mooie bomen in het coulisselandschap van het zuidoostelijke deel van de provincie. Na enig onderzoek stelde natuurbeheerorganisatie Staatsbosbeheer een Amerikaanse rode eik (Quercus rubra) beschikbaar voor haar project, die al op de lijst stond om gekapt te worden in Wijnjewoude.

Deze boomsoort, oorspronkelijk geïmporteerd naar Nederland, groeit nu wild en buiten controle. Het wordt gezien als een “bospest” en is bijzonder schadelijk voor het inheemse ecosysteem.

Eerbetoon

Nadat de boom was gekapt en weggetakeld, moest deze per vrachtauto naar Amsterdam worden vervoerd, waar Shields haar atelier heeft. Ondanks haar leeftijd van 77 jaar, hanteert ze nog steeds met grote vaardigheid de kettingzaag.

"Het lijkt alsof ze er verliefd op is. Ze aait de boom als het ware. Een soort liefkozing die ook respect uitdrukt. Op een bepaald moment zijn boswachters ter plaatse aan het zagen, maar wanneer het op het fijnere werk aankomt, grijpt zij in. Dat doet ze liever zelf omdat ze uiteindelijk het beste uit de boom wil halen." – Albert Oost

Het voltooide werk wordt daarna naar de eindlocatie gebracht, waar het ter plekke opnieuw wordt samengesteld en geïnstalleerd. Mari Shields eert de bomen door hun specifieke vormen en unieke karakter in haar beelden tot uiting te laten komen. Zo vertelt de boom, met haar hulp, zijn verhaal aan de bezoeker.

Kunstbeurs Art Noord VIII

gehele museum, 24 september – 27 september 2026

Jaarlijkse kunstbeurs met circa 20 deelnemende galerieën en kunsthandels uit Friesland en Groningen, aangevuld met enkele gastdeelnames uit andere delen van het land. Art Noord wil een laagdrempelig podium zijn waar galeriehouders, kunstenaars, verzamelaars, kunstliefhebbers en vele anderen in ontspannen museale sfeer samen komen, kijken en kopen.

Wisselwerkingen
Relaties & Contrasten III

westvleugel, 10 oktober 2026 – 17 januari 2027

Werden in de eerdere exposities Relaties & Contrasten in 2021 en 2023 selecties getoond uit de omvangrijke kunstcollectie van Hans en Cora de Vries, in deze derde versie worden topstukken uit die particuliere collectie, die volledig is ondergebracht in Museum Belvédère, in relatie geëxposeerd met topstukken uit de vaste collectie van Museum Belvédère.